WYNIKI BADAŃ TRWAŁOŚCI WYROBÓW PODCZAS UŻYTKOWANIA I EKSPLOATACJI

Badania trwałości i niezawodności wyrobów w Polsce rozpoczęto na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych dwudziestego wieku. Podobnie jak w innych krajach, badaniami początkowo objęto elementy elektroniczne, głównie lampy elektronowe [16], które charakteryzowały się wówczas stosunkowo niską trwałością i niezawodnością. Wykorzystanie wyników badań umożliwiło znaczną poprawę trwałości i niezawodności elementów elektronicznych w stosunkowo krótkim czasie. Uzyskane efekty zwróciły uwagę specjalistów z innych dziedzin techniki i już w latach sześćdziesiątych badania takie rozpoczęto na szeroką skalę.

More

Opracowanie konstrukcji wyrobu

Ważną sprawą jest zapewnienie odpowiednich funduszy na projektowanie wyrobu. Fundusz ten, a przynajmniej znaczna jego część, musi być dostępny już na etapie opracowywania koncepcji wyrobu i projektu wstępnego. Na przykład, w przypadku samochodu osobowego fundusz ten powinien wynosić tyle, co cena 100 do 200 samochodów, w zależności od tego, w jakim stopniu nowy wyrób ma się różnić od dotychczasowego [25], Jeżeli cena samochodu ma wynosić np. 30000 zł, to po podjęciu decyzji o projektowaniu nowego rozwiązania trzeba uruchomić fundusz od 3000000 do 6000000 zł. Będzie on służył opracowaniu kilku koncepcji wyrobu, kilku wariantów projektu wstępnego, modeli i ich badań, dopracowaniu wybranego rozwiązania, wykonaniu i badaniu prototypów itp. Podobna sytuacja występuje w przypadku silników lotniczych. Koszty badań podstawowych, opracowania rozwiązań nowego silnika, badań modeli i prototypów są 125 do 150 razy większe od ceny silnika. Uwzględniając także koszty projektowania procesów wytwórczych, wykonania oprzyrządowania, opracowania instrukcji wykonawczych, projektowania procedur odbioru gotowych wyrobów, sposobów i kanałów ich dystrybucji itp., należałoby sprzedać około 2000 silników, aby koszty projektowania nie przekraczały 10% ceny silnika.

More

Opieka nad wyrobami

Opieka nad wyrobami obejmuje również okres po przeminięciu gwarancji i rękojmi. W tym okresie należy nabywcom udzielać odpowiednich porad, planować i wytwarzać oraz utrzymywać w składach lub magazynach oraz w sieci sprzedaży odpowiednie zapasy części zamiennych, dodatkowego wy- posażenia, nowych zespołów, które mogą być wykorzystane podczas modernizacji już eksploatowanych przez pewien czas wyrobów itp. Ważne jest także informowanie nabywców o konieczności nabywania oryginalnych części zamiennych, gdyż obecnie coraz częściej pojawiają się na rynku tzw. „części podrabiane” przez nieznane firmy, które nielegalnie posługują się znakami firmowymi producentów. Takie części zazwyczaj nie mają odpowiedniej jakości.

More

Opieka nad sprzedanymi wyrobami

Wytwórcy zgadzają się z tym, że nie można wszystkich skutków zawodności wyrobów przerzucać na nabywców. Dlatego wyroby są obejmowane gwarancją i rękojmią na pewien czas użytkowania. Istnieje też obowiązek dostarczania przez pewien okres (od kilku do kilkunastu lat) części zamiennych potrzebnych do dokonywania napraw. Obowiązek ten dotyczy także tych typów wyrobów, których produkcja została zakończona. Spełnienie tych wymagań może być kłopotliwe i kosztowne. Było to widoczne w naszym kraju, gdzie producenci zaniedbywali obowiązki z tego zakresu i występował dotkliwy brak części zamiennych.

More

Od fazy projektowania do gotowego wyrobu

Podczas prac związanych z istnieniem wyrobu trzeba sporządzić zestawienie faz cyklu istnienia (cyklu życia) wyrobu, w których przedsiębiorstwo pełni funkcję wiodącą, wykonawczą, kontrolną, wspomagającą itp.:

More

Wyrób i jego użytkownicy

Użytkownik często nie może sprawdzić, w jakim zakresie warunków otoczenia przebiega użytkowanie i jakie parametry funkcjonowania wyrobu (np. maszyny) są realizowane. Zagadnienie to ma dwa aspekty:

More

Zapotrzebowanie na specjalistów do spraw jakości i niezawodnośći

Trzeba jednak zauważyć, że wraz z przechodzeniem polskich przedsiębiorstw do gospodarki rynkowej zagadnienia jakości i niezawodności wyrobów są obecnie brane pod uwagę w coraz większym stopniu. W wielu przedsiębiorstwach tworzone są służby jakości i niezawodności oraz są wprowadzane metody zarządzania jakością, wzorowane na TQM. Wiele przedsiębiorstw czyni starania o uzyskanie certyfikatów jakości, zgodnych z normami ISO z serii 9000 na systemy zarządzania jakością i wiele z nich już takie certyfikaty uzyskało. Jednym z dużych przedsiębiorstw, które uzyskało certyfikat na „Zintegrowany system zarządzania jakością i środowiskiem”, zgodny z normami ISO z serii 9002 oraz normami ISO 14001, jest Petrochemia Płock S.A. [3].

More

Zarządzanie przedsiębiorstwami w naszym kraju

Zarządzanie przedsiębiorstwami w naszym kraju powinno skupiać się na dążeniu do osiągania całkowitej jakości. Jest to nowa koncepcja zarządzania, w której pojęcie jakości dotyczy nie tylko wyrobów lub usług, lecz także procesów ich wytwarzania lub przygotowania, warunków pracy załogi przedsiębiorstwa, stosunków między pracownikami wewnątrz firmy, a także kontaktów z otoczeniem, w tym etyki działań, ochrony środowiska naturalnego, społecznej odpowiedzialności, właściwego traktowania klientów itp. Oznacza to realizację nowego sposobu gospodarowania, w którym maksymalizacja zysków (zwłaszcza krótkookresowych) nie stanowi nadrzędnego celu działalności przedsiębiorstwa. Takie gospodarowanie prowadzi do nowej cywilizacji, w której są stosowane coraz nowocześniejsze, perfekcyjne techniki wytwarzania wyrobów lub świadczenia usług, umożliwiające harmonijne ich powiązanie z wymaganiami ludzi i z warunkami przyrodniczymi. Techniki takie muszą być jednak ukierunkowane na szeroko rozumianą jakość lub – inaczej sprawę ujmując – na ciągłe doskonalenie jakości, w co muszą być w pełni zaangażowani wszyscy pracownicy.

More

Zasady zarządzania przedsiębiorstwem

Te 14 zasad zarządzania przedsiębiorstwem w aspekcie sterowania jakością i niezawodnością opublikowano w USA w 1991 r. na podstawie analizy podstaw sukcesów firm japońskich w ich konkurencyjnej walce z amerykańskimi. Zasady te stanowią punkt wyjścia programów sterowania jakością i niezawodnością.

More

Zintegrowane systemy zarządzania

Obecnie przedsiębiorstwa wprowadzają zintegrowane systemy zarządzania zgodnie z normami ISO 9000/14000. Przykładem takiego systemu jest wspomniany wyżej „Zintegrowany system zarządzania jakością i środowiskiem Petrochemii Płock S.A.” [3].

More

Zwiększanie jakości i niezawodności wyrobu

Zwiększanie jakości i niezawodności wyrobu zapewnia oszczędności materiałów i robocizny, zmniejszenie: zużywania się maszyn, kosztów reklamacyjnych, strat z rabatów na wyroby niepełnowartościowe, kosztów gwarancyjnych, trudności w sterowaniu produkcją, opóźnień dostaw i skrócenie cyklu produkcyjnego, a także uzyskanie zadowolenia pracowników z tego, że pracują w dobrej firmie, zwiększenie rynkowej konkurencyjności wyrobu i zaufania nabywców do przedsiębiorstwa itp.

More

Medoty FMEA i FMECA

Podczas dokonywania oceny skutków uszkodzeń oraz trudności ich wykrycia według przyjmowanych kryteriów można utworzyć odpowiednie skale. Najczęściej przyjmowane są skale dziesięciostopniowe. Skale takie są konstruowane dla każdego wyrobu, a nawet dla jego elementów. Jeżeli np. uszkodzenie wyrobu polega na niewielkim zakłóceniu jego funkcjonowania a usunięcie go wymaga prostej i krótko trwającej czynności regulacyjnej, to można jego skutkom przypisać liczbę 1. Jeżeli natomiast uszkodzenie pociąga za sobą długotrwałą przerwę w użytkowaniu wyrobu z koniecznością kosztownej naprawy, to jego skutkom można przypisać np. liczbę 10. Podobna sytuacja występuje także przy tworzeniu skali trudności wykrycia potencjalnych uszkodzeń przed dostarczeniem wyrobów klientom. Prawdopodobieństwo wystąpienia uszkodzenia jest określone liczbowo w przedziale [0, 1], lecz trzeba brać pod uwagę fakt, że na etapie projektowania wyrobu prawdopodobieństwa te są szacowane w sposób przybliżony na podstawie wiedzy osób dokonujących analizy metodą FMECA.

More

Lokalny serwer systemu CAQA

Przedstawiony na rys. 10.2 lokalny serwer systemu CAQA jest umieszczony w służbach zapewniania jakości i niezawodności wyrobów przedsiębiorstwa. Dane z działu wytwarzania wyrobów są do tego serwera przesyłane poprzez centralny serwer przedsiębiorstwa. Do serwera systemu CAQA poprzez centralny serwer zakładowy są przesyłane również wyniki badań i pomiarów specjalnych wykonywanych w laboratoriach przedsiębiorstwa.

More

Lata sześćdziesiąte w Polsce i badania nad niezawodnośćią

Trudniejsza sytuacja panuje w technice sterowania jakością i niezawodnością. Wprawdzie w latach siedemdziesiątych przedsiębiorstwa miały obowiązek wdrożenia metod sterowania jakością, podeszły jednak do tego w większości przypadków formalnie, tworząc Działy Sterowania Jakością na ogół z istniejących służb kontroli technicznej. Narzucana przez władze państwowe idea nie była zła i przypominała działania realizowane wcześniej w Wielkiej Brytanii czy Japonii. Za zarządzeniami nie poszła jednak kontrola ich realizacji – poprzestano na sprawozdawczości, nie wnikając w merytoryczną stronę zagadnienia. W tym czasie w Polsce było niewielu specjalistów, którzy mogliby dokonać merytorycznych ocen z tego zakresu. Specjaliści ci rozumieli potrzebę kształcenia inżynierów do spraw jakości i niezawodności (co już od około dwudziestu lat realizowano w krajach rozwiniętych gospodarczo), ale nie mieli wystarczającego wpływu na kierunki i programy kształcenia inżynierów.

More

KSZTAŁCENIE SPECJALISTÓW DO SPRAW JAKOŚCI I NIEZAWODNOŚCI WYROBÓW

Zagadnienia związane z zapewnianiem jakości wyrobów pojawiły się przed drugą wojną światową w wyniku narastającej konkurencji firm. Niezawodność, a raczej zawodność wyrobów podczas wojny dała się we znaki armii amerykańskiej. Rozpoznanie tych zagadnień przez specjalistów doprowadziło do wniosku, że możliwe jest postępowanie zapewniające wymaganą jakość i wyższą niezawodność wyrobów. Ilościowe (matematyczne) opisy niezawodności, metody badania niezawodności oraz metody kontroli jakości, w tym statystyczne metody odbiorczej kontroli gotowych wyrobów, zostały opracowane przy wykorzystaniu rachunku prawdopodobieństwa i statystyki matematycznej. Oba te działy wiedzy były uprawiane przez wąskie grupy specjalistów zajmujących się teorią miary i badaniami prawidłowości występujących w zjawiskach masowych o przypadkowej zmienności. Po zastosowaniu rachunku prawdopodobieństwa w teorii niezawodności, a statystyki matematycznej w badaniach niezawodności wyrobów, zagadnieniami tymi zajęło się wielu matematyków. Powstały matematyczna teoria niezawodności i podstawy oceny niezawodności wyrobów.

More